Żeglarstwo to jedna z klasycznych dyscyplin na igrzyskach olimpijskich. Pierwszy raz konkurencja ta pojawiła się w 1900 roku, a od 1908 roku jest niezmiennie obecna. Świadczy to między innymi o jej niesłabnącej popularności.
Żeglarstwo polega na ściganiu się na wodzie przy użyciu jachtów lub łodzi żaglowych. W odróżnieniu od żeglarstwa rekreacyjnego, gdzie celem jest odpoczynek i żeglowanie dla przyjemności, tutaj najważniejsze są umiejętności techniczne, taktyczne i szybkość jednostki na danym akwenie.
Podstawową formą rywalizacji są regaty. Rozgrywane na wyznaczonych trasach,, które żeglarze muszą pokonać w jak najkrótszym czasie, stosując się do przepisów. Przepisy ściśle określają zasady pierwszeństwa i zachowania podczas wyścigu, aby uniknąć kolizji i zapewnić sprawiedliwą rywalizację. Oprócz techniki żeglowania ogromne znaczenie ma znajomość wiatru, prądów i umiejętność podejmowania szybkich decyzji, np. kiedy zmienić kurs czy jak najlepiej ustawić żagle.
Klasy żeglarskie
1. Klasy jednoosobowe
- Optimist – najmniejsza, bardzo prosta łódka przeznaczona dla dzieci do 15. roku życia. To od niej zaczyna większość żeglarzy sportowych.
- ILCA (dawniej Laser) – bardzo popularna, jednoosobowa klasa olimpijska. Wyróżnia się prostotą konstrukcji i tym, że o wyniku decydują przede wszystkim umiejętności żeglarza.
- Finn – cięższa jednoosobowa łódź (do 2020 roku była w programie olimpijskim), wymagająca dużej siły i wytrzymałości.
2. Klasy dwuosobowe
- 470 – olimpijska klasa dla dwuosobowej załogi (sternik i załogant). Łódź techniczna, z żaglem dodatkowym (tzw. spinakerem).
- 49er / 49erFX – bardzo szybkie i widowiskowe łodzie regatowe na trapezach. 49er jest dla mężczyzn, a 49erFX dla kobiet.
3. Klasy deskowe:
- iQFoil – najnowsza olimpijska klasa windsurfingowa, w której deska unosi się na hydroskrzydle (foil), dzięki czemu rozwija ogromne prędkości. Wcześniej używana była klasa RS:X.
4. Katamarany i foilery:
- Nacra 17 – nowoczesny katamaran olimpijski dla mieszanych załóg (kobieta + mężczyzna). Dzięki hydroskrzydłom dosłownie „lata” nad wodą. W widowiskowych seriach poza igrzyskami (np. America’s Cup) używa się ogromnych katamaranów lub jednokadłubowych foilerów osiągających prędkości powyżej 50 węzłów.
Żeglarstwo na IO – historia
Żeglarstwo pojawiło się na igrzyskach olimpijskich po raz pierwszy w 1900 roku w Paryżu. Była to dopiero druga edycja nowożytnych igrzysk i od razu zdecydowano się włączyć regaty żeglarskie do programu. Wtedy rywalizacja wyglądała zupełnie inaczej niż dziś – startowały duże jachty morskie, a podział na konkurencje zależał od długości kadłuba łodzi. Było to raczej sportowe święto elit, bo żeglowanie dużymi jednostkami wymagało sporych nakładów finansowych.
W 1904 roku w Saint Louis żeglarstwa zabrakło, ale od 1908 roku w Londynie dyscyplina wróciła do programu i już nigdy z niego nie wypadła. Na przestrzeni dekad zmieniały się jednak klasy i formuły. Początkowo dominowały duże, ciężkie jachty, a z czasem coraz częściej wprowadzano mniejsze, szybsze i bardziej dostępne łodzie regatowe, które wymagały nie tylko siły, ale i dużej techniki oraz taktyki.
W latach powojennych żeglarstwo olimpijskie zaczęło przybierać formę bliższą tej, jaką znamy dziś. Pojawiały się klasy, które na długo zagościły w programie igrzysk. Stopniowo dodawano też nowe konkurencje, odpowiadające rozwojowi samego żeglarstwa sportowego.
Od lat 80. XX wieku do programu igrzysk weszło windsurfingowe ściganie się na deskach, co pokazało, że żeglarstwo nie ogranicza się tylko do klasycznych jachtów. Z czasem dodano też szybkie łodzie skifowe, katamarany i konkurencje mieszane, co uczyniło regaty olimpijskie bardziej widowiskowymi. Ponadto w 1988 roku kobiety rozpoczęły rywalizację w swojej kategorii, wcześniej rywalizowały z mężczyznami. Wyniki zmagań w konkurencjach żeglarskich sprawdzicie dzięki betfan kod bonusowy.
